Bilgisayardaki her parça bir zincirin halkası gibidir. Sistemin performansını, en yavaş kalan halka belirler. Darboğaz (bottleneck), bir parçanın diğerlerine yetişememesi yüzünden sistemin tam gücünü kullanamaması demektir.
En sık görülen darboğaz: İşlemci ve ekran kartı
Oyunlarda işlemci, ekran kartına çizmesi için kareleri hazırlar. İşlemci yavaş kalırsa güçlü ekran kartı boşta bekler; ekran kartı yetersizse işlemci bekler. İki durumda da para tam karşılığını vermez.
Darboğaz nasıl anlaşılır?
- Oyun sırasında ekran kartı kullanımı sürekli düşük (örneğin %60-70) kalıp işlemci çekirdekleri tam yükteyse, işlemci darboğazı vardır.
- Ekran kartı %95-100 kullanılıyor ve FPS yine de düşükse, sınır ekran kartıdır. Bu çoğu zaman normaldir; ekran kartının tam kapasite çalıştığını gösterir.
- Ani takılmalar ve FPS düşüşleri yetersiz RAM, tek kanal RAM ya da yavaş disk kaynaklı olabilir.
Bu değerleri oyun içi performans göstergeleri ya da izleme programlarıyla görebilirsiniz.
Çözünürlük darboğazı değiştirir
Düşük çözünürlükte (1080p) ve çok yüksek FPS hedeflerinde işlemci daha belirleyici olur. Çözünürlük arttıkça (1440p, 4K) yük ekran kartına kayar. Bu yüzden “bu işlemciye bu ekran kartı uyar mı?” sorusunun cevabı, monitörünüze göre değişir.
Gözden kaçan darboğazlar
- Tek modül RAM: Çift kanal yerine tek kanal çalışan RAM, özellikle dahili grafikli ve oyun sistemlerinde ciddi performans kaybettirir.
- HDD’de kurulu oyunlar: Yükleme süreleri uzar, açık dünya oyunlarında takılmalar olur.
- Isınma: Yetersiz soğutma, işlemci ve ekran kartının kendini yavaşlatmasına yol açar.
- Yetersiz güç kaynağı: Yük altında kararsızlık ve kapanmalara neden olabilir.
Yükseltme yapmadan önce
Sadece ekran kartını değiştirmek her zaman çözüm değildir. Mevcut sisteminizin hangi parçasının sınır olduğunu görmeden yapılan yükseltme, beklenen sonucu vermeyebilir. Sisteminizi bize getirin ya da özelliklerini yazın; nereye yatırım yapmanın mantıklı olduğunu söyleyelim.
Sisteminizin özelliklerini yazın, darboğaz var mı birlikte bakalım. Alım-satım ve sistem toplamadan sorumlu Mehmet Ali Pınarcık’a ihtiyacınızı yazın; bütçenize göre sıfır ya da test edilmiş 2. el seçenekleri birlikte belirleyelim.
